С.Мөнхбат: Монгол эр хүн, монгол хүн ямар байх ёстой гэдэг ойлголт манай нийгэмд их дутмаг байна
"Монгол эр хүн" үндэсний чуулганыг зохион байгууллаа. Энэ үеэр Улсын аварга С.Мөнхбатаас монгол эр хүний талаар байр суурийг нь сонслоо.
Улсын аварга С.Мөнхбат:
-Нийт эрчүүддээ эр цэргийн баярын мэнд хүргье. Монгол эр хүн форум 3 дахь удаагаа Төрийн ордонд болж байгаан байна. Би энэ удаагийн арга хэмжээнд панелистаар оролцох гээд ирсэн. Би бас сүүлийн жилүүдэд судалгаа хийж өөрөө бас энэ чиглэлээр ажиллаж байна.
Мэдээж бас монгол эр хүн, монгол хүн ямар байх ёстой гэдэг нь манай нийгэмд их дутмаг байна. Тэр дотороо монгол эр хүний үнэмэлж, монгол эр хүний загварчилгаа гээд маш олон зүйлүүдийг бид хийхгүй орхиж явсны олон жилийн дүнд өнөөгийн монгол эр хүний үнэлэмж нийгэмд унаж байна.
Мэдээж гэр орондоо, улс эх орондоо тус нэмэр болоод манлайлаад явж байгаа маш олон эрчүүд байгаа. Гэвч нөгөө талд нь сул талыг харуулж байгаа эрчүүд ч байна.
Сая судалгааг нь харахад гурван айл тутын нэг нь Монгол Улсад салж байна. Өнөөдрийн нийгэмд үүсээд байгаа маш олон муу зүйлүүд саяын гарч байгаа хүүхдүүд бие биенийгээ бүллидэж байгаа асуудлуудын ард дандаа гэр бүл салалт, хайр дутуу хүүхдүүдийн хийсэн үйлдлүүд байгаа. Гэр бүл төлөвлөлтөөс эхлээд гэрийн эзэн эр хүн байхаас эхлээд олон зүйлс монголд явж байгаа жендэрийн тухай ойлголтууд монголд бидний өв соёл, уламжлалд таарахгүйгээс, түүнтэй зохицож орж ирээгүйн улмаас тэгш эрхийг өөр талаас нь авч үздэг хүмүүсийн тоо олширч байгаа болов уу.
Хариуцлага, хэм хэмжээ гэдэг зүйлийг манай нийгэм мартсан байна.
Бидний бичигдээгүй соёлууд байхгүй болсон. Соёлын асуудлууд, хэм хэмжээний асуудлууд манай нийгэмд маш ихээр дутагдаж байна. Тийм болохоор эр хүнийг бэлддэг арга замууд аав хүнийг бэлддэг арга замуудын жишээнүүдийг нийгэмд илүү ихээр олонд гаргаж ирж таниулах шаардлагатай болж байна. Аливаа асуудлын гол суурь луу нь чиглэсэн ажлуудыг хийвэл оновчтой юм болов уу гэж харж байна.
Гэр бүлийн хүмүүжилд эцэг хүний оролцоог та юу гэж боддог бэ. Одоо бол эмэгтэйчүүдийн нуруун дээр амьдрал тогтож, нийгэмд эзлэх байр суурь нэмэгдэж байна. Энэ тухай юу гэж бодож байна?
-Нийгмийн массыг аваад үзвэл эмэгтэйчүүдийн нуруун дээр ихэнх амьдрал явж байна, эмэгтэйчүүдийг хүчирхийлэгч нь эрэгтэйчүүд байна гэх мэт олон асуудлууд бий.
Өнөөдөр нийгэмд өрх гэрийн тэргүүн, айл гэрийн эр нөхөр, үр хүүхдийнхээ сайн эцэг аав болсон маш олон аавууд байгаа. Мэдээж хүүхдийн хүмүүжил бол гэр бүлийн хүмүүжил аав ээжээс бүх зүйл шалтгаална. Гэр орондоо хүн юу хийж байна, тэр гэр бүл амьдралын төлөө, мөрөөдлийнхөө төлөө, ирээдүйн зорилгын төлөө юу ярилцаж байгаагаас эхлээд үр хүүхдийн төлөвшил тэр айлын мөрөөдөл зорилго тодорхой болно
Бидний нийгэм маш их завгүй хотжиж байгаа энэ үед гэр бүлтэйгээ харилцаж, ярилцдаг эцэг эх, аавууд их цөөрч байгаан болов уу.
Аав гэдэг хүний ухамсар, үүрэг ирээдүйд хүүхдээ сайн хүн болгохыг мэдээж зорьж байгаа. Тэр явж байгаа зорилт нь өнөөдөр зөвхөн мөнгө олсноор, сайн сургуульд сургаснаар хэмжигдэхгүйгээр хүүхдээ ойлгодог, хүүхэдтэйгээ хамт мөрөөдөл ярьдаг, хүүхдийнхээ ирээдүйг хамт төлөвлөж чаддаг аавууд, эцэг эхчүүд энэ нийгэмд бас их дутмаг байна гэж харж байна.
Энд амьдарч байгаа шоргоолж хүртэл үр төлийнхээ төлөө тэмцэж байгаа. Тэгэхээр өнөөдрийн бид бүгд бүгдээрээ эцэг хүн, эх хүн үр хүүхдээ сайн хүн болгож хүмүүжүүлэх, нийгэмд хариуцлага шаардлагатай. Дээрээс нь илүү сайн хүн болгож нийгмийг бүтээгч хүүхдийг хүн бүтээж байна, хүнийг хөгжүүлж байна гэдгийг эргэн харж ухамсарлаасай гэж миний хувьд хүсдэг.
Аливаа нийгэм мөрөөдөлгүй болчихвол, аливаа айл аливаа гэр бүл мөрөөдөлгүй болчихвол зорилгогүй болчихно. Зорилгогүй байгаа гэр бүл дотор сайн сайхан зүйлүүд харагдахгүй. Тэгэхээр айл болгон мөрөөдөлтэй, хүн болгон мөрөөдөлтэй байж гэмээнэ Монгол Улсын мөрөөдөл бий болж, бидний амьдрал өнөө, маргаашийн ахуйн маргааны асуудлуудыг хүртэл том сэдвээр том мөрөөдлөөр давж гарна.
Эх орны үнэ цэнийг та юу гэж боддог бэ?
-Энэ бол маш том асуудал. Тусгаар тогтносон, эрх чөлөөт улсад амьдарна гэдэг, иргэн нь байна гэдэг үнэхээр том хувь заяа, том бахархал. Бидний ардчилал хэт дэндээд өөрсдийнхөө тусгаар тогтнол, эрх чөлөөний ойлголтуудыг дутуу мэдрээд байна гэж боддог.
Би Өвөрмонголд очоод өвөрмонгол хүмүүсээс эх оронтой байх, гал голомттой байх, маш олон зүйлүүдийг харж мэдэрч байсан. Монголчууд магадгүй Чингис хааныхаа хөшөөнд ирээд залбираад, мөргөөд өөрөө сэтгэлээсээ уйлж байгаа өвөрмонголчуудтай таарч байсан байх. Тэд "өнөөдөр би гал голомтондоо ирээд мөргөлөө, тусгаар тогтносон Монгол Улсдаа ирээд гал голомтондоо мөргөлөө. Одоо үхэхдээ харамсахгүй байна" гэдэг.
Тэгэхээр төртэй байх, гал голомттой байх, тусгаар тогтносон улс байх гэдэг ямар том ойлголт, ямар том агуулга вэ.
Өнөөдрийн бид нарын тусгаар тогтнол, эрх чөлөөг олох гэж бидний өмнөх түүх маш олон чухал зүйлсийг бидэнд сургамж болгож үлдээсэн. Энэ цаг үед амьдарч байгаа монголчууд бид өөрсдийн эрх ашгаас илүү улс эх орны эрх ашгийн төлөө том сэдвээр бодох нь чухал юм болов уу.
Өнөөдөр бидний нийгэмд бид гэдэг ойлголтыг мартаад удаж байна. Тэгэхээр айлын эх, эцэг хүний хэн нь ч бай сэтгэлгээний хувьд томроосой гэж хүсэж байна. Монголчууд бол ахуйн хувьд бол ядуураагүй гэж би боддог. Сэтгэлгээний хувьд маш их ядуурч байна гэж боддог оо.
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.
Одоогоор сэтгэгдэл байхгүй байна. Та анхны сэтгэгдлийг бичээрэй.